Pilnujmy artykułu 5 ust. 1a, by nowa ustawa o dostępie do informacji publicznych dobrze działała!

Ustawa o dostępie do informacji publicznej weszła w życie 29 grudnia.  Pewnie wszyscy o niej słyszeli – ale raczej nie o tym, jakie daje obywatelom prawa . Najwięcej kontrowersji wzbudziło  dodanie do ustawy  przepisu  -  artykułu 5 ust. 1a –  ograniczającego dostęp do informacji publicznej ze względu na ochronę ważnego interesu gospodarczego państwa.

Ustawodawcy chodziło o ochronę negocjacji umów międzynarodowych, przetargów, prywatyzacji i innych przypadków „gospodarowania mieniem” oraz obronę interesu skarbu państwa przed sądami i trybunałami. Jednak zdaniem wielu obywateli ów artykuł 5 ust. 1a może stać się pretekstem od odmawiania obywatelom prawa do informacji.
Możemy zadbać o to, aby tak się nie stało. Zbieramy tu wszelkie  sygnały o przypadkach niezgodnego z duchem ustawy zastosowania artykułu 5 ust. 1a. Jeśli więc instytucja publiczna odmówi Państwu dostępu do informacji publicznej powołując się na artykuł 5 ust. 1a, prosimy o informację.

Informacje publiczne są powszechnie dostępne. Artykuł 5 ust. 1a ma być wyjątkiem od reguły – nie może zamienić się w wytrych, który pozwoli ukrywać wszystko, co niewygodne.

Co zmienia nowa ustawa

Nowa ustawa o dostępie do informacji publicznej daje nam nowe prawa – warto je znać.
Fundamentalną zmianą jest otwarcie zasobów informacji publicznej do wtórnego wykorzystywania w celu tworzenia nowych usług i rozwiązań. Sektor oparty na wykorzystaniu informacji publicznej staje się coraz istotniejszym sektorem gospodarki. 
Otworzyliśmy więc zasoby publiczne w stopniu dużo większym niż nakazuje to unijna dyrektywa zwana „dyrektywą re-use’ową”, 2003/98/WE ).

Oto nowe zasady:

1. Dostępna już informacja publiczna musi być udostępniana również docelów ponownego wykorzystywania (dyrektywa nie nakłada takiego obowiązku),
2. Wniosków do składania będzie mniej, gdyż znaczna część zasobów dostępna będzie na stronie BIP lub w nowo powstałym repozytorium zasobów informacyjnych o szczególnym znaczeniu dla innowacyjności (repozytorium ma powstać do 29 grudnia 2012).
3. Żeby ponownie wykorzystać informację publiczną, trzeba spełnić kilka prostych warunków: podać źródło informacji i informować o tym, że się ją ponownie wykorzystuje (pozyskane informacje podlegają oczywiście dalszemu udostępnianiu);
4. Nie ma opłat – z wyjątkiem sytuacji, kiedy informacja publiczna jest udostępniana na indywidualny wniosek. W takim przypadku dopuszczalne są tylko opłaty pokrywające koszty przygotowania informacji.
5. W przypadku informacji publicznej podlegającej prawu autorskiemu wprowadzono licencje, które pozwalają odbiorcy na wykorzystywanie utworu do celów komercyjnych i niekomercyjnych, tworzenia i rozpowszechniania kopii utworu, w całości lub we fragmentach oraz wprowadzania zmian i rozpowszechniana utworów zależnych.
6. Wnioskodawcy zawsze mogą zaskarżyć decyzję o odmowie przekazania informacji publicznej do ponownego wykorzystywania, warunki, na jakich może być ona wykorzystywana, wysokości opłaty za informację udzielaną na wniosek.